Ben jij arbo bewust? Deel 3: Toezicht maakt het verschil
Van regels naar praktijk
Goede arbeidsomstandigheden ontstaan niet alleen door beleid op papier. Uiteindelijk gaat het erom dat afspraken ook daadwerkelijk worden nageleefd. Daarom houdt de Nederlandse Arbeidsinspectie toezicht op de naleving van de Arbeidsomstandighedenwet.
Voor de politieorganisatie is dat niet anders. Ook de Nationale Politie moet voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid, gezondheid en psychosociale arbeidsbelasting.
In deze derde en laatste aflevering van Ben jij arbo bewust? kijken we naar de rol van toezicht gevolgd door handhaving. Waarom is toezicht belangrijk? Welke maatregelen kan de Nederlandse Arbeidsinspectie nemen? En wat betekent dit voor medewerkers?
Toezicht op veilig en gezond werken
De Arbeidsomstandighedenwet is gebaseerd op Europese en Nederlandse wetgeving. De naleving ervan wordt gecontroleerd door de Nederlandse Arbeidsinspectie. Binnen de Arbeidsinspectie werkt een gespecialiseerd brancheteam voor Politie en Defensie. De medewerkers van dit team kennen de praktijk van deze organisaties en begrijpen de specifieke risico’s die horen bij het politiewerk.
Het doel van toezicht is om organisaties te stimuleren arbeidsrisico’s tijdig te signaleren, passende maatregelen te treffen en medewerkers veilig en gezond te laten werken.
Hoe kan de Arbeidsinspectie optreden?
Wanneer wordt vastgesteld dat een werkgever onvoldoende voldoet aan de Arbeidsomstandighedenwet, beschikt de Nederlandse Arbeidsinspectie over verschillende instrumenten. Vaak wordt begonnen met een waarschuwing, waarbij de organisatie de gelegenheid krijgt om tekortkomingen binnen een gestelde termijn te herstellen.
Wanneer verbeteringen uitblijven, kan een bestuurlijke boete worden opgelegd of een handhavingstraject worden gestart. In ernstige situaties kan een last onder dwangsom volgen. Daarmee wordt de werkgever financieel gestimuleerd om noodzakelijke maatregelen alsnog uit te voeren. Ook binnen de Nationale Politie zijn de afgelopen jaren verschillende handhavingstrajecten ingezet. Bekende voorbeelden zijn de trajecten rond het gebruik van C2000 en het niet voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Leren van arbeidsongevallen
Toezicht draait niet alleen om handhaven. Het is ook bedoeld om organisaties te helpen leren van incidenten.
Daarom maakt de Nederlandse Arbeidsinspectie steeds vaker gebruik van de werkgeversrapportage. Daarbij krijgt een werkgever de mogelijkheid om zelf onderzoek te doen naar een arbeidsongeval, de oorzaken vast te stellen en verbetermaatregelen te nemen. De Arbeidsinspectie beoordeelt vervolgens of het onderzoek zorgvuldig is uitgevoerd en of de voorgestelde maatregelen voldoende zijn om herhaling te voorkomen. Deze aanpak draagt bij aan een lerende organisatie waarin incidenten worden gebruikt om de veiligheid structureel te verbeteren.
Wanneer wordt strafrecht ingezet?
In uitzonderlijke situaties kan de Arbeidsinspectie besluiten om naast bestuursrechtelijke maatregelen ook het strafrecht in te zetten. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer ernstige overtredingen blijven voortbestaan of wanneer sprake is van grove nalatigheid. Zowel werkgevers als werknemers kunnen in zulke gevallen strafrechtelijk worden vervolgd. Hiermee onderstreept de wetgever dat veilige en gezonde arbeidsomstandigheden geen vrijblijvende afspraak zijn, maar een wettelijke verantwoordelijkheid.
Veilig werken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Veilige en gezonde arbeidsomstandigheden zijn in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de werkgever. Tegelijkertijd leveren ook medewerkers, leidinggevenden en de medezeggenschap een belangrijke bijdrage.
Door risico’s tijdig te melden, afspraken na te leven en met elkaar in gesprek te blijven over veiligheid en gezondheid, kunnen problemen vroeg worden gesignaleerd en aangepakt. Toezicht door de Nederlandse Arbeidsinspectie vormt daarbij een belangrijk vangnet, maar een veilige werkomgeving begint binnen de organisatie zelf.
Ben jij arbo bewust?
Met deze driedelige serie hebben we stilgestaan bij de belangrijkste onderdelen van de Arbeidsomstandighedenwet:
- de basis van goed arbobeleid;
- de belangrijke rol van de medezeggenschap;
- en het toezicht op de naleving van de wet.
Veilig en gezond werken begint bij bewustwording. Door kennis te delen, risico’s bespreekbaar te maken en samen te werken aan verbeteringen, bouwen we aan een politieorganisatie waarin arbeidsomstandigheden blijvend aandacht krijgen.
Meer weten?
Wil je je verder verdiepen in toezicht, handhaving en veilig en gezond werken? Bekijk dan de volgende informatie:
- Nederlandse Arbeidsinspectie:
- Handhaving bij het gebruik van C2000:
- Documenten over ongevalsonderzoek en de werkgeversrapportage:
- Arboportaal – Arbeidsomstandighedenwet en arbobeleid:
- Veilig en gezond werken
- Ben jij arbobewust? Deel 1
- Ben jij arbobewust? Deel 2
Vragen of ondersteuning?
Heb je vragen over arbeidsomstandigheden, veiligheid, gezondheid of werkdruk binnen de politieorganisatie? ACP-CNV denkt graag met je mee.
Neem contact op met het Ledencontactcentrum of het Meldpunt Veilig en Gezond Werken.
Samen werken we aan een politieorganisatie waarin veilig en gezond werken vanzelfsprekend is.
Wat doet Politievakbond ACP?
De ACP wil ervoor zorgen dat collega’s hun werk veilig, gezond en met plezier doen. Dat zij uit hun loopbaan kunnen halen wat zij ervan verwachten. Of het nu gaat om een hoger salaris, een veilige en leuke leer- en werkplek, opleidingen of trainingen om jezelf te kunnen ontwikkelen of het goed kunnen combineren van werk en privéleven. Daar maken wij ons samen met collega’s op de werkvloer hard voor.
De ACP zet zich voortdurend in om het politievak en de arbeidsvoorwaarden van haar leden te verbeteren. We gaan daartoe het gesprek aan en maken afspraken, met de minister van Justitie en Veiligheid, de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de korpschef van de Nationale Politie en met leidinggevenden op de werkvloer. Het hoogste niveau waarop de ACP met de werkgever over de arbeidsvoorwaarden bij de politie overlegt, is het Centraal Georganiseerd Overleg Politie (CGOP).
De ACP is daarnaast een specialist op het gebied van werk en inkomen voor de sector politie. Onze leden kunnen rekenen op juridische hulp van onze ervaren juristen en kunnen bij ons terecht met juridische en andere vragen.
Hoe werkt politievakbond ACP?
De ACP wil een betrokken vakbond zijn. Een vakbond die zich verzet tegen het gebrek aan solidariteit als gevolg van een veranderende samenleving waarin gezamenlijke waarden en normen verdwijnen en de nadruk steeds meer op het individu komt te liggen.
Als vakbond heeft de ACP haar wortels in de christelijk-sociale traditie. Maar iedereen die zich bij ons thuisvoelt en onze uitgangspunten respecteert, is van harte welkom lid te worden.
Word vandaag nog lid van de Politievakbond ACP
