Na bijna twintig jaar op straat maakte Jordy een carrièreswitch binnen de politie. Tegenwoordig werkt hij als Operationeel Begeleider Rijvaardigheid bij het Politiedienstencentrum (PDC), waar hij collega’s helpt om veiliger en bewuster te rijden. Maar wie denkt dat hij de hele dag ontspannen op de passagiersstoel zit, heeft het mis. Zijn werk vraagt volledige concentratie, mensenkennis en vooral: gevoel voor hoe iemand leert.
Een grapje hier, een praatje daar. Zodra we bij Jordy in de auto stappen, valt één ding direct op: de sfeer is ontspannen. Geen strenge instructeur die klaarzit om iedere fout aan te wijzen. Jordy maakt contact, stelt vragen en zorgt ervoor dat de cursist zich op zijn gemak voelt.
Dat doet hij heel bewust. “Als iemand zich niet comfortabel voelt of opgejaagd wordt, leert diegene vaak ook niet echt”, vertelt hij. “Daarom vind ik het belangrijk dat er een prettig leerklimaat ontstaat in de auto.”
Maar vergis je niet: ondertussen ziet Jordy alles. Vergeet je richting aan te geven? Rem je net iets te abrupt? Of houd je ongemerkt één hand aan het stuur? Grote kans dat Jordy het al heeft opgemerkt voordat je het zelf doorhebt.
Een keuze die niet uit de lucht kwam vallen
Toen Jordy in 2001 als achttienjarige bij de politie begon, vond hij het werk van zijn eigen rijinstructeur al interessant. Maar zelf op de passagiersstoel belanden? Daar moest hij toen nog niet aan denken. Hij wilde eerst zelf het politiewerk ontdekken. En dat deed hij. Bijna twintig jaar werkte Jordy op straat, waar hij verschillende kanten van het vak leerde kennen. In die jaren deed hij veel ervaring op, maar maakte hij ook gebeurtenissen mee die diepe indruk achterlieten.
Tijdens zijn loopbaan verloor Jordy twee collega’s die bij ongevallen tijdens hun werk om het leven kwamen. De een in een politieauto, de ander op een motor. “Dat zet je wel aan het denken”, vertelt hij. Die ervaringen versterkten zijn wens om bij te dragen aan de verkeersveiligheid. Niet alleen voor collega’s, maar ook voor andere weggebruikers.
Toen hij toe was aan een nieuwe uitdaging, kwam alles samen. In 2019 werd hij gevraagd om het team van rijdocenten te versterken.
Inmiddels geeft Jordy niet alleen rijtrainingen, maar stuurt hij samen met collega Ben ook een team van zo’n tien rijdocenten aan. Daarnaast denken ze mee over de ontwikkeling van rijopleidingen. Vanuit hun dagelijkse praktijkervaring leveren ze input aan de Politieacademie, zodat trainingen blijven aansluiten bij de veranderende voertuigen, verkeerssituaties en het politiewerk.
Drie straten en Jordy weet genoeg
Achter Jordy’s ontspannen houding schuilt een scherpe blik. Dat blijkt al tijdens de eerste minuten van de rit. De cursist krijgt een praktijksituatie voorgelegd en rijdt door Rotterdam.
“Vaak heb ik na drie straten al een redelijk beeld van iemands voertuigbeheersing.”
Hoe iemand stuurt, remt of reageert op het verkeer: Jordy ziet het vrijwel meteen. Deze eerste rit, de nulmeting, gebruikt hij om te bepalen waar de cursist al goed in is en wat nog aandacht verdient. Niet alles tegelijk, want daarmee bereik je volgens hem juist het tegenovergestelde.
Hoewel iedere cursist dezelfde belangrijke rijvaardigheden moet beheersen, is de manier waarop iemand leert heel persoonlijk. “De ene collega wil graag dat ik iets voordoe. De ander zegt: laat mij maar rijden en geef onderweg tips. Dat moet je aanvoelen.”
Ook vandaag krijgt de cursist die keuze. Een demonstratie is mogelijk, maar hij rijdt liever zelf verder met begeleiding van Jordy. En dat vindt Jordy prima. “Ik ga niet demonstreren om te laten zien hoe goed ik zelf kan rijden. Het gaat erom wat die ander nodig heeft.”
Een spoedmelding volgt, wat doe je?
Een steekpartij. Een incident waarbij met spoed assistentie nodig is. Of een melding waarbij de cursist zelf moet afwegen hoe dringend de situatie is.
Tijdens de training volgen realistische scenario’s elkaar op. Jordy wil dat collega’s zoveel mogelijk ervaren hoe het is om tijdens een echte dienst keuzes te maken. Welke prioriteit geef je aan een melding? Wanneer mag je gebruikmaken van het rijden met vrijstelling van het RVV. Op welke wijze pas je het rijden met deze ‘stille’ vrijstellingen op de juiste wijze toe? Je bent dan namelijk geen voorrangsvoertuig. En wanneer is het rijden als voorrangsvoertuig met optische en geluidssignalen noodzakelijk?
Ondertussen rijden we door drukke stadsstraten, langs fietsers en voetgangers, over kruispunten en later ook de snelweg op. Dat vraagt om meer dan alleen voertuigbeheersing. Je moet voortdurend vooruit denken en anticiperen op het gedrag van anderen.
Neem bijvoorbeeld het rijden met optische en geluidssignalen. Cursisten vertellen Jordy regelmatig dat andere weggebruikers dan onverwachte manoeuvres maken. Maar volgens hem ligt de oorzaak juist ook regelmatig bij de bestuurder van het politievoertuig.
Het harde geluid, de opvallende verlichting en vooral een politieauto die dicht op je rijdt, kunnen behoorlijk overweldigend zijn. Wie te snel en te dicht nadert, geeft andere automobilisten weinig tijd om te bedenken waar ze naartoe kunnen. Juist door voldoende afstand te houden, ontstaat ruimte om veilig te reageren.
Jordy vertaalt zulke lessen graag naar eenvoudige uitspraken die blijven hangen. “Als een verkeerslicht rood wordt en we rijden niet als voorrangsvoertuig, gaat iemand anders eerst.” Het klinkt logisch, maar helpt cursisten om eerder te herkennen waar ander verkeer vandaan kan komen.
“Je moet het zo simpel mogelijk houden. Tijdens het rijden heb je geen tijd om overal uitgebreid over na te denken.”
Vergeet niet om ook eens te zeggen wat er goed gaat
Wat tijdens onze rit misschien nog wel het meest opvalt, is hoe Jordy zijn begeleiding vormgeeft. Natuurlijk corrigeert hij wanneer iets beter kan. Maar minstens zo vaak klinkt er een compliment vanaf de passagiersstoel.
“Ik heb nog nooit iemand gezien die niet groeit van een compliment”, zegt Jordy. Volgens hem wordt binnen de politie vaak gemakkelijk benoemd wat beter moet, terwijl goede prestaties niet altijd dezelfde aandacht krijgen.
Dat probeert hij bewust anders te doen. Niet door fouten te negeren, maar door ook te benadrukken wat al goed gaat. De lat ligt daarbij niet lager: als een cursist onvoldoende rijvaardigheid laat zien, adviseert Jordy extra training. Veiligheid blijft altijd vooropstaan.
Tijdens het rijden zien we hoe zorgvuldig hij zijn begeleiding afstemt. Aanvankelijk neemt Jordy de cursist stap voor stap mee. Bij een kruispunt denkt hij hardop mee: waar zit het gevaar, welke ruimte is er en welke handeling past daarbij? Hij legt uit waarom bepaalde keuzes werken en laat de cursist het verschil zelf ervaren.
Maar gaandeweg verandert er iets. Jordy praat steeds minder mee. Bijna ongemerkt neemt de cursist zijn manier van vooruitdenken over, totdat hij de stappen zelfstandig uitvoert.
“Als ik blijf vertellen wat iemand moet doen terwijl hij zelf al hetzelfde plan heeft, ontneem ik hem eigenlijk de kans om het goed te doen.”
Soms hoort Jordy pas later wat zijn begeleiding heeft opgeleverd. Zo kwam hij eens een collega tegen aan wie hij een bepaalde manier van keren had geleerd. Die vertelde enthousiast dat hij de techniek tijdens een achtervolging had toegepast en daardoor snel weer achter het voertuig kon komen.
“Dat zijn dingen die je onthoudt.” Juist zulke momenten maken het werk voor Jordy zo waardevol.
Van boeven vangen naar collega’s opleiden
Dat Jordy plezier heeft in zijn werk, is duidelijk. Maar vergis je niet in de intensiteit ervan. Terwijl de concentratie van een cursist na enkele uren kan afnemen, moet een rijdocent voortdurend scherp blijven. Het verkeer overzien, risico’s herkennen en indien nodig ingrijpen: de verantwoordelijkheid is groot. Uiteraard zijn de trainingsvoertuigen waarmee wordt getraind uitgerust met dubbele bediening.
Tegelijkertijd biedt het werk volop afwisseling. Jordy en zijn collega’s rijden door heel Nederland en trainen verschillende doelgroepen, met voertuigen variërend van herkenbare en niet herkenbare politieauto’s tot specialistisch materieel zoals een gepantserde BMW X5 of een waterwerper. Zelf geeft Jordy trainingen op alle drie de rijniveaus. Vooral de specialistische trainingen voor observatieteams vindt hij uitdagend.
Toch is rijdocent worden niet voor iedereen een vanzelfsprekende loopbaanstap. En dat begrijpt hij goed. “Als je jong bent en net bij de politie begint, wil je boeven vangen. Dat snap ik heel goed.”
Zelf dacht hij er vroeger precies zo over. Hij moedigt jonge collega’s dan ook aan om eerst ervaring op te doen en verschillende onderdelen van het politiewerk te ontdekken. Maar voor wie na jaren op straat toe is aan iets anders, kan het docentschap juist een mooie volgende stap zijn.
“Autorijden is één, maar doceren is weer een heel ander verhaal.”
Nieuwe rijdocenten volgen daarom een opleiding van zeventien weken, waarin naast hun eigen rijvaardigheid vooral aandacht wordt besteed aan het geven van instructies. Daarna kunnen zij zich verder specialiseren.
Ook Jordy blijft zichzelf beoordelen. Hij vraagt cursisten hoe ze de training hebben ervaren en vindt het vooral belangrijk dat ze hem als een ontspannen en prettige docent zien. “Als die feedback ineens verandert, moet ik ook bij mezelf gaan kijken of ik nog wel lekker in mijn vel zit.”
Aan het einde van de trainingsdag hebben we heel wat kilometers afgelegd. Van de drukke straten in Rotterdam tot de snelweg en de binnenstad van Utrecht. Maar wat vooral blijft hangen, is Jordy’s manier van lesgeven. Ontspannen waar het kan, scherp waar het moet. Zijn overstap heeft hem de kans gegeven om zijn ervaring op een andere manier in te zetten en daarmee nog altijd een bijdrage te leveren aan het politiewerk.
En misschien is zijn verhaal ook wel een mooie aanleiding om zelf eens verder te kijken. Heb jij inmiddels de nodige ervaring opgedaan binnen de politie en krijg je energie van het begeleiden van collega’s? Dan is het werk van rijdocent misschien ook iets voor jou.